ILJA


Ilja Leonard Pfeijffer - Idyllen
(De Arbeiderspers, 2015)

Uit het juryrapport bij de nominatie: In Idyllenbrengt Pfeijffer al zijn poëtische kracht, verlangen en meesterschap bij elkaar. In af en aan golvende, hoogst inventieve, rijmende alexandrijnen, vertolken deze poëtische ontboezemingen een klaagzang van een treurende dichter over de teloorgang van de wereld en de poëzie. ‘De nacht is aangezegd. De warre uren waaien / als klamme lakens waarnaar hete handen graaien.’ Met veel bravoure, dat verrassend genoeg wordt afgewisseld met ontroerende momenten van inzicht, zet Pfeijffer zijn opvattingen over maatschappij en dichtkunst uiteen. Dit werk barst van de vrolijke vondsten, van diepe en soms ook hoogst banale overpeinzingen, van doorwerkte verwijzingen naar de traditie van de dichtkunst, van zinderende metaforen en van een uiterst eigenzinnige poëticale stellingname. Deze bundel zingt, knarst, fabuleert, droomt en barst uit zijn voegen van een nauwelijks te remmen dichterlijke droom.

Het lieflijke dat je je bij idyllen voorstelt stijgt niet als eerste uit de kloeke bundel nieuwe gedichten van Ilja Leonard Pfeijffer op. In zijn idyllen openbaart zich een vaak verre van lieflijk universum dat de hele wereld omvat: Facebook, bootvluchtelingen, het Israëlisch-Palestijns conflict, IS, vreugdeloos vertier. Deze poëzie is als het moderne leven zelf: het ene moment lees je een onnozel bericht op Facebook, even later zie je op het Journaal beelden uit Syrië of Irak. Een uitbundige en volle bundel, die grossiert in suggestieve formuleringen en aforistische uitspraken. De bundel bestaat uit vijftig lange, vaak verhalende gedichten, die geheel zijn opgebouwd uit jambische hexameters, oftewel alexandrijnen. Deze vorm versterkt de epische kracht van Pfeijffers werk.

Ook de dichtkunst zelf is op vele plaatsen onderwerp van de bundel. Vaak geeft een gedicht te kennen een gedicht te zijn en in het zevende gedicht laat Pfeijffer weten klaar te zijn met deconstructies of gedichten als cryptogrammen: ‘De waan / dat ik de toch al losse schroeven nog meer moest / ontregelen en hoopjes zekerheden woest /moest ondergraven, heeft de zaak geen goed gedaan. / Ook wie een goede vraag heeft, wil graag zijn verstaan.’

Pfeijffer maakt duidelijk dat hij niet veel fiducie heeft in de steeds weer lokkende liefde, in de aard van het beestje mens of in de toekomst van de beschaving. We bevinden ons een hele bundel lang in de ‘warre uren’ die hij in het eerste gedicht introduceert. Deze Idyllen zijn vooral een afscheid van het idyllische, in het besef van eindigheid en vergankelijkheid: ‘En wat ik schreef of zei, wordt minzaam uitgewist door golven van de zee. En aan het einde ruist het ruisen van de zee.

Kees 't Hart introduceert Ilja Leonard Pfeijffer from Poetry International on Vimeo.

 

26

 

Ik hang de druiven op. Ik giet de wijn erin.
Voorzichtig, een voor een vul ik ze met hun zin
die in de grond zal zingen waar ze in verdwijnen.
Ik plak het vlees aaneen tot dieren weer verschijnen
die loeiend uit het slachthuis naar de weide snellen,
waar zij steeds aaibaarder, steeds strakker in hun vellen,
de boterbloemen planten met hun gulle monden
en leven voor het stelpen van hun moeders wonden.
Met planken richt ik bomen op. Hun kruin zal ruisen
van vers ontbraden vogels die daar zingend druisen
om terug te kruipen in een rond en glimmend ei.
Ik repareer het venster met een zware kei,
bouw steden uit ruïnes met een paar kanonnen
die projectielen slikken met hun loop. Ontgonnen
gebieden maak ik onontgonnen. Verre landen
zie ik verlaten worden op hun blanke stranden
door reizigers die kruizen uit de aarde trekken
en op galjoenen achterwaarts voorgoed vertrekken,
gezogen door de wind, gebrand om te vergeten,
waardoor de wereld groeit met almaar minder weten.
En elke nacht ontwaak ik dronken van plezier
wanneer de feesten zijn waar wijn ontstaat en bier
uit gulle kelen die steeds helderder gaan praten
totdat ik in het middaglicht door volle straten
met knipperende ogen naar mijn huis toe loop
en brak en misselijk ga slapen in de hoop
dat gisteren opnieuw een mooie dag zal zijn
voor vrolijk braken van miljoenen liters wijn.

 

Luister naar het gedicht "Idyllen 40"

Lees en luister hier naar meer gedichten van Ilja Leonard Pfeijffer

Ilja Leonard Pfeijffer – Idylle 16 https://vimeo.com/149404069

Ilja Leonard Pfeijffer leest uit 'Idyllen' Idylle 16 from Poetry International on Vimeo.

Jij hebt mij verkeerd verzonnen

Download deze afbeelding en deel!